Mieke Bal  

From The Art and Popular Culture Encyclopedia

Jump to: navigation, search

Related e

Google
Wikipedia
Wiktionary
Wiki Commons
Wikiquote
Wikisource
YouTube
Shop


Featured:
Train wreck at Montparnasse (October 22, 1895) by Studio Lévy and Sons.
Enlarge
Train wreck at Montparnasse (October 22, 1895) by Studio Lévy and Sons.

Mieke Bal (14 maart 1946) is een Nederlandse literatuurwetenschapster en kunsthistorica.

Zij is sinds 1991 professor in literatuurtheorie aan de Universiteit van Amsterdam en richtte daar in 1993 het Amsterdams Instituut voor Cultuurwetenschap op (Amsterdam School for Cultural Analysis, Theory and Interpretation (ASCA)). Zij werd onder meer bekend door haar trilogie over de Bijbel vanuit feministisch perspectief, en door het structuralistische standaardwerk De theorie van vertellen en verhalen: inleiding in de narratologie.

In 1977 promoveerde Mieke Bal op Franse en vergelijkende literatuurwetenschap aan de Universiteit van Utrecht. Van 1987-91 was zij werkzaam aan het Institute for Foreign Languages van de University van Rochester (New York (staat)), waar zij van 1991 tot 1996 werkte als visiting professor voor visuele en culturele studies, maar sinds 1991 werkt zij voornamelijk als hoogleraar in de literatuurtheorie aan de Universiteit van Amsterdam.

In 2005 is Mieke Bal door de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen geïnstalleerd als Akademiehoogleraar. Zij is de eerste vrouw, de eerste geesteswetenschapper én de eerste UvA-hoogleraar die Akademiehoogleraar wordt. De internationale beoordelingscommissie van de Akademie stelt: ‘Bal wordt in het veld van de cultural analysis internationaal in brede kring gerespecteerd en bewonderd.’ De benoeming houdt in dat Bal zich geheel kan wijden aan innovatief onderzoek en de begeleiding van jonge onderzoekers.

Kritiek

Mieke Bals ideeën en methoden zijn niet onomstreden. Volgens critici begaat ze fundamentele denkfouten, waardoor de conclusies die ze trekt willekeurig en onwetenschappelijk zijn. Zo vindt René Marres, literatuurwetenschapper en voormalig docent filosofie, het bezwaarlijk dat ze in haar kritiek op de roman Het land van Herkomst van E. du Perron de homofobe meningen van de personages gelijkstelt met die van de auteur. Gerrit Komrij achtte dit soort literatuurbeschouwing "geen correctie op de dominante heteroseksuele kritiek", maar "een benarde groepskijk met zendelingsallure".

Ger Groot, schrijver en docent filosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, verwijt haar de wijsbegeerte te gebruiken als een "grabbelton van termen en ideetjes" en geen duidelijk onderscheid te maken tussen theorie en ideologie. Over Bals pleidooi voor het gebruik van metaforen in het wetenschappelijk onderzoek schreef hij: "Metaforen kunnen ons helpen nieuwe overeenkomsten tussen geheel verschillende gebieden te ontdekken, constateert ze terecht. Maar ze vergeet erbij te zeggen dat die ontdekking ook systematisch getoetst moet worden, voordat ze als feit kan gelden". Volgens Groot is ze er niet op uit om haar (voor)oordelen te toetsen maar om ze bevestigd te zien.

Bibliografie

  • 2008, 'You do what you have to do'. In: Krisis Tijdschrift voor actuele filosofie, 2008, issue 1. Link.
  • 2006, A Mieke Bal reader
  • 2002, Travelling Concepts in the Humanities: A Rough Guide
  • 2000, 2002, Kulturanalyse (Duitse uitgave met een nawoord van Thomas Fechner-Smarsly en Sonja Neef)
  • 2001, Louise Bourgeois' Spider
  • 2001, Looking In: The Art of Viewing
  • 1999, Herausgeberin, The Practice of Cultural Analysis: Exposing Interdisciplinary Interpretation
  • 1999, Quoting Caravaggio: Contemporary Art, Preposterous History
  • 1998, Schweben zwischen Gegenstand und Ereignis: Begegnungen mit Lili Dujourie (Duitse vertaling door Silvia Friedrich Rust)
  • 1998, Hovering Between Thing and Event: Encounters with Lili Dujourie
  • 1997, Images littéraires, ou comment lire visuellement Proust
  • 1997, The Mottled Screen: Reading Proust Visually
  • 1996, Double Exposures: The Subject of Cultural Analysis
  • 1995, Meurtre et différence. Méthodologie sémiotique de textes anciens
  • 1994, On Meaning-Making: Essays in Semiotics
  • 1991, 1994, Reading 'Rembrandt': Beyond the Word-Image Opposition
  • 1990, Verf en verderf. Lezen in 'Rembrandt'
  • 1988, Verkrachting verbeeld. Seksueel geweld in cultuur gebracht
  • 1988, Death and Dissymmetry: The Politics of Coherence in the Book of Judges
  • 1987, Lethal Love: Feminist Literary Readings of Biblical Love Stories
  • 1987, Murder and difference: gender, genre, and scholarship on Sisera's death
  • 1986, Femmes au risque d'une narratologie critique
  • 1986, De theorie van vertellen en verhalen: inleiding in de narratologie
  • 1984, En Sara in haar tent lachte-- : patriarchaat en verzet in bijbelverhalen
  • 1981, Inleiding in de literatuurwetenschap. (met Jan van Luxemburg en Grietje van Ginneken)
  • 1981, Literaire genres en hun gebruik
  • 1980, De theorie van vertellen en verhalen
    • 1985, 1997, Narratology: introduction to the theory of narrative (Engels)
  • 1979, Mensen van papier: over personages in de literatuur
  • 1977, Narratologie: essais sur la signification narrative dans quatre romans modernes
  • 1974, La Complexité d'un roman populaire: ambiguité dans "La Chatte"




Unless indicated otherwise, the text in this article is either based on Wikipedia article "Mieke Bal" or another language Wikipedia page thereof used under the terms of the GNU Free Documentation License; or on original research by Jahsonic and friends. See Art and Popular Culture's copyright notice.

Personal tools